• Zoeken

Waar kunt u tegenaan lopen?

  • Contact tijdens en na een psychose
  • Naasten: problemen tijdens en na een psychose
  • Opvoeden van kinderen
  • Minder energie
  • Langdurige opname
  • Discriminatie en stigma
  • Jonge mensen
  • Verkeerde vrienden
  • Naasten: Afstand en nabijheid
  • Eenzaamheid
  • Gedrags- en karakterveranderingen
  • Naasten: Omgaan met schizofrenie
  • Naasten en de mensen om hen heen
  • Intieme relaties
  • Kinderwens
  • Seksuele problemen

Iedereen heeft gezelschap, vriendschappen en intieme relaties nodig. Maar sociale contacten maken en onderhouden kan voor mensen met schizofrenie moeilijk zijn. Ook mensen uit de omgeving van iemand met schizofrenie vinden het vaak lastig om goed contact te maken of te houden. Sociale contacten zijn goed voor de psychische gezondheid: ze beschermen tegen stress omdat sociale contacten zorgen voor plezier, afleiding en ontspanning. Sociale contacten kunnen ook stress geven maar meestal zijn er meer voordelen dan nadelen. Sociale contacten zorgen er voor dat iemand ‘bij de normale wereld’ blijft. Afwijkend gedrag wordt ontmoedigd en vreemde denkbeelden gecorrigeerd. Sociale contacten geven ook steun. De mensen om u heen bieden u steun bij alledaagse hindernissen, door wat afleiding te bieden, een gesprek te voeren of door samen dingen te ondernemen.

Contact tijdens en na een psychose

Contact maken met iemand die psychotisch is, is vaak moeilijk. Iemand is bijvoorbeeld alleen maar bezig met de stemmen in zijn hoofd. Hij of zij maakt dan een afwezige indruk en is niet altijd te bereiken. Veel mensen weten ook niet hoe ze moeten reageren op de vreemde verhalen die iemand kan vertellen. Dit alles maakt het contact tijdens een psychose lastig. Maar ook nadat de psychose verdwenen is, wordt het contact niet altijd hersteld. Het kan zijn dat u zich schaamt voor de dingen die u gedaan heeft tijdens een psychose. Of u kunt zich schamen omdat u de controle over uw gedachten kwijt bent geweest.

Naasten: problemen tijdens en na een psychose

Tijdens een psychose kan iemand dingen zeggen of doen die niet prettig zijn voor de mensen om hem heen. Iemand kan dreigend of veeleisend zijn en nare dingen zeggen. Hij of zij heeft een kant laten zien die de naasten liever niet willen zien. Voor veel naasten is het lastig om te begrijpen dat veel moeilijk gedrag veroorzaakt wordt door de psychose of schizofrenie. Ze kunnen bijvoorbeeld niet geloven dat iemand zich niet meer herinnert wat hij of zij tijdens zijn psychose gedaan heeft en blijven zitten met verwijten. Daarna kunnen naasten zich terugtrekken uit boosheid, angst of onmacht. Voor de naasten is het moeilijk als bijvoorbeeld de partner ontkent schizofrenie te hebben. Naasten willen steunen en iemand niet afvallen, maar weten ook dat er wel iets aan de hand is.

Opvoeden van kinderen

Mensen met schizofrenie krijgen kinderen en net als iedereen kunnen ze problemen krijgen bij de opvoeding van hun kind(eren). Wanneer een ouder moeite heeft zichzelf staande te houden, is de kans groter dat opvoedingsproblemen ontstaan. Tijdens een psychose kunnen kinderen geconfronteerd worden met vreemd gedrag dat zij niet begrijpen. De partner en andere naasten kunnen zich veel zorgen maken en angst hebben om het kind met de psychotische ouder alleen te laten. Wanneer een ouder opgenomen wordt, is dat voor een kind ingrijpend. Voor een partner kan dit alles een grote belasting zijn.

Minder energie

Sommige mensen met schizofrenie houden zelf contact af omdat ze er geen energie voor hebben. Contact maken met anderen kost moeite en roept onzekerheid op. U raakt misschien in de war van wat anderen zeggen of u weet niet goed hoe u moet reageren.

Langdurige opname

Zeker wanneer iemand lang in een instelling opgenomen is, kan het aantal contacten buiten de instelling flink afnemen. Het leven speelt zich voor een groot deel binnen de muren af en minder mensen komen op bezoek. De hulpverleners en medecliënten worden dan dé sociale contacten.

Discriminatie en stigma

Mensen met schizofrenie voelen zich vaak gediscrimineerd, vooral bij: het hebben van vrienden, het familieleven, het werk en intieme relaties. Uit onderzoek blijkt dat veel Nederlanders liever geen psychiatrische patiënt als buurman of collega hebben. Nog meer Nederlanders zouden hen niet als vriend, partner of schoonzoon in hun leven toelaten. Gelukkig geldt dit voor veel Nederlanders niet. Toch hebben ,mensen met schizofrenie last van het stigma dat aan schizofrenie verbonden is. In reactie hierop trekken veel mensen met schizofrenie zich terug. Ze zoeken niet naar vriendschappen omdat ze bang zijn om afgewezen te worden.

Jonge mensen

Extra moeilijk is dat schizofrenie ontstaat bij jongvolwassenen, die net bezig zijn om hun leven op te bouwen. Dat opbouwen wordt moeilijk door de schizofrenie en het stigma dat erbij hoort.

Verkeerde vrienden

Mensen met schizofrenie krijgen soms 'verkeerde' vrienden. Sommige mensen en organisaties maken misbruik van de moeilijke situatie waarin mensen met schizofrenie zitten. Ze doen zich voor als vrienden of bieden hulp aan terwijl ze uit zijn op het geld of de woning van die persoon. Ook gebruiken sommige criminelen iemands gegevens om de verzekering, politie of de belasting te misleiden. De persoon zelf komt daar dan pas achter als bijvoorbeeld de politie voor de deur staat.

Naasten: Afstand en nabijheid

Vaak is de naaste familie heel trouw. Ze proberen zo lang mogelijk het contact te houden en waar mogelijk te helpen bij het organiseren van het leven. Dit gaat soms moeilijk. Jongvolwassenen willen zelfstandig te worden en dat kan botsen met de steun die de ouders nog willen bieden. Betrokkenheid is goed maar te veel betrokkenheid doet meer kwaad dan goed. Ouders zijn soms gewend om hun kind met schizofrenie veel uit handen te nemen omdat ze denken dat hij het niet kan. De hulpverlening denkt vaak dat het beter is als iemand zoveel mogelijk zelf oplost. Het is lastig om hier een evenwicht in te vinden.

Eenzaamheid

Wanneer u weinig sociale contacten heeft, kunt u zich eenzaam gaan voelen en uw zelfvertrouwen verliezen. Misschien voelt u zichzelf mislukt. Voor veel mensen met schizofrenie is eenzaamheid een groot probleem in hun leven.

Gedrags- en karakterveranderingen

Niet iedereen herstelt volledig van een psychose en daardoor kan iemand veranderen. Iemand kan bijvoorbeeld zijn spontaniteit verliezen of zijn belangstelling voor anderen. Soms heeft hij dat zelf niet door. Iemand kan zich ook anders gedragen door de medicijnen. De omgeving moet wennen aan een iets andere persoon en dat lukt niet altijd.

Naasten: Omgaan met schizofrenie

Niet iedereen kan goed omgaan met schizofrenie. Iemand gedraagt zich tijdens een psychose 'anders' en dat roept onzekerheid en angst op: “Hoe moet ik hier op reageren?” is een veelgehoorde vraag. Daarbij helpt het stigma ook niet. Naasten weten soms niet wat ze wel of niet mogen verwachten of kunnen vragen: ”Is het nu schizofrenie waardoor hun naaste zo weinig onderneemt of is het luiheid?” Door dit alles trekken sommige mensen zich terug.

Naasten en de mensen om hen heen

Ook naasten merken dat de mensen in hun omgeving (familieleden, vrienden, buren, kennissen, collega's) niet begrijpen wat schizofrenie inhoudt. Stigma en onwetendheid van anderen leiden soms tot verminderd contact met bekenden.
De aandacht van naasten kan helemaal gericht zijn op de psychische problemen van hun familielid, waardoor de aandacht voor de wereld om hun heen vermindert. Het gezin doet alles om samen door een moeilijke tijd te komen. Hierdoor besteden familieleden minder tijd aan andere mensen.

Intieme relaties

Vaste relatie
Vrijwel iedereen heeft behoefte aan een vaste relatie, maar niet iedereen durft een relatie aan te gaan. Voor veel mensen met schizofrenie is het moeilijk om een partner te krijgen en te houden. Veel mensen met schizofrenie krijgen een partner die ook psychische problemen heeft. Lotgenoten hoeven ze minder uit te leggen en ze hebben minder last van het stigma. Het hebben van een partner met dezelfde psychische problemen heeft voordelen: de partners begrijpen elkaar beter. Het kan ook nadelen hebben als beide partners tegelijkertijd problemen hebben: dan zullen ze elkaar niet altijd goed kunnen steunen.

Tijdens en na een psychose
Wanneer iemand met een partner een psychose krijgt, kan een partner daarvan schrikken. Misschien weet hij of zij niet hoe te reageren. Na een psychose heeft iemand tijd nodig om te herstellen en is hij weinig energiek. De partner moet rekening kunnen houden met de kwetsbaarheden van de persoon met schizofrenie.

Familie en vaste relaties
De naaste familie wenst vaak voor het familielid met schizofrenie dat hij een gewoon leven kan leiden. Daar hoort dan ook een partner bij. Maar de familie weet ook dat dit niet makkelijk is. Ze zien hoe hun familielid hier mee kan worstelen.
De meningen van de familie en het persoon met schizofrenie over vaste relaties zijn niet altijd hetzelfde. De familie is niet altijd blij met de partnerkeuze, vooral als de partner ook veel problemen heeft. Dat kan ruzie geven of pijnlijke situaties.
In sommige culturen probeert de familie een partner te regelen. De familie denkt soms dat een vaste partner veel problemen oplost, want een partner kan goed voor hun familielid zorgen. Migrantenfamilies zoeken daarom soms een partner in het land van herkomst. Hoewel de familie het goed bedoelt, kan dit veel stress opleveren: het familielid met schizofrenie moet de relatie aangaan en weet dat dat door de schizofrenie moeilijk is. De nieuwe partner kan vooraf niet goed inschatten hoe het is om te leven met iemand met schizofrenie.

Kinderwens

Mensen met schizofrenie kunnen een kinderwens hebben. Kinderen krijgen en opvoeden is voor iedereen stressvol. Mensen met schizofrenie moeten zich afvragen of zij deze stress wel aankunnen. Daarbij hebben hun kinderen een verhoogd risico op schizofrenie. Het is voor kinderen heel moeilijk om op te groeien in een gezin waarvan één of beide ouders schizofrenie hebben. Het is zwaar om dit soort afwegingen te moeten maken.

Familie en kinderwens
Familie kan zich zorgen maken over de kinderwens van hun naaste. Kunnen ze het wel? Hoe zit het met de erfelijkheid? Kan hun familielid de stress van kinderen wel aan? Komt het er op neer dat ik straks voor mijn kleinkind moet gaan zorgen? Als iemand niet altijd goed beseft dat hij schizofrenie heeft, kan hij te makkelijk over het hebben van kinderen denken. Daarbij kunnen ouders ook wel de wens hebben om een keer oma of opa te worden. Dit kan een dubbel gevoel geven.

Seksuele problemen

Mensen met schizofrenie hebben kans op seksuele problemen. Dit komt vooral door de medicijnen. Mannen kunnen moeite hebben een erectie te krijgen en het kan langer duren voor ze klaar komen. Soms hebben ze last van 'droog' klaarkomen: zonder zaadlozing. Vrouwen kunnen last hebben van een droge vagina en kunnen ook moeite hebben met klaar komen. Het is moeilijk om met anderen over uw seksuele problemen te praten, ook al zijn er genoeg mensen om u heen met wie dat kan. 

Citaat Familie

Omgaan met schizofrenie partner:
"Maar ik accepteer het…het hoort gewoon bij hem en ik accepteer het gewoon, ik ben met hem getrouwd en al wist ik het voor die tijd dan was ik net zo goed met hem getrouwd en of hij nou schizofrenie heeft of dat doet dat is gewoon verwarrend…maar dat kan ik ook niet zeggen maar hij is altijd bang dat ik hem niet geloof maar…als hij dat tegen mij zegt..hij verzint dat niet zomaar toch? Er zal heus wel een kern van waarheid in zitten. Dat zeg ik ook altijd tegen hem. Of hij schizofrenie heeft of niet dat durf ik niet te zeggen…dat weet ik gewoon niet".


Citaat Stigma

"Maar wel familie die altijd zegt van ‘ja waarom werk je niet’ gewoon een vaste baan bedoel ik dan hè. Die kijken er altijd wel heel anders naar. Die werken allemaal zelf wel en een beetje onbegrip ook wel omdat hij thuis is…hij werkt 2 dagen of 2 ochtendjes…of 2 middagen eigenlijk en dan kijken ze echt zo naar hem van ‘waarom werk je niet’ …’er is niks aan je te zien’ en ‘je kan toch makkelijk werken’…er wordt wel een vooroordeel over gegeven ja".


Citaat Eenzaamheid

"Ik heb nooit veel vrienden gehad…maar vrienden die ik nu heb die hebben allemaal andere dingen aan hun hoofd. Ik heb twee vrienden die…die zijn alle twee…hebben ze een kind gekregen…de ene heeft zelfs twee kinderen dus…en een vrouw alle twee dus….die hebben weinig contact mee eigenlijk…die zie ik af en toe eens".


Citaat Kinderwens

Partner: ja daar hebben we heel goed over nagedacht…en wij zijn niet van plan om aan kinderen te beginnen.
Interviewer: waarom niet?
Partner: het is erfelijk schizofrenie en…ik vind niet dat onze kinderen daaronder hoeven te lijden.
Cliënt: want je hebt heel veel kans dat het kind of schizofrenie krijgt
Interviewer: hoe groot is de kans?
Partner: dat weten wij niet…dat wil ik toch wel uitzoeken want ik wil op zich wel heel graag kinderen maar we moeten wel kijken wat haalbaar is.
Cliënt: en we hebben er ook helemaal geen geld voor.
Partner: Je wilt een kind toch wel wat te bieden hebben als je een kind krijgt.
Partner: hij ligt altijd heel lang in bed dus hij kan ook niet het kind heel vroeg de fles geven bijvoorbeeld…
Cliënt: …het is niet slim…dan gaat zo’n kind liggen huilen in de nacht en…

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.