• Zoeken

Over de hulpverleners

Soorten hulpverleners

Hieronder staan de hulpverleners waar mensen met schizofrenie mee te maken kunnen krijgen.

Huisarts: Bij klachten kunt u het beste eerst naar uw huisarts gaan. De huisarts verwijst u door naar de geestelijke gezondheidszorg (ggz) wanneer hij denkt dat u psychotisch bent en/of u mogelijk schizofrenie heeft. De huisarts begint niet met de behandeling van een psychose of van schizofrenie, dat gebeurt in de ggz door gespecialiseerde hulpverleners. Wel kan de huisarts een deel van het behandelplan uitvoeren of coördineren.

Praktijkondersteuning Huisartsenzorg GGZ (POH-GGZ): De POH-GGZ werkt in de huisartsenzorg, en wordt op verzoek van de huisarts ingezet voor ggz-activiteiten die vallen onder de huisartsenzorg. Een POH-GGZ kan bijvoorbeeld een rol hebben in de organisatie van de zorg.

Psychiater: Een psychiater houdt zich bezig met de diagnostiek en behandeling van psychische problemen, waaronder ook schizofrenie. Een psychiater kan een cliënt medicijnen voorschrijven. Meestal behandelen psychiaters hun cliënten met medicijnen. Een deel van de psychiaters kan cognitieve (gedrags)therapie geven. Er zijn psychiaters werkzaam in ggz-instellingen en in poliklinieken van algemene ziekenhuizen. Bovendien hebben sommige psychiaters een eigen praktijk. Een psychiater is een arts die zich na de opleiding geneeskunde gespecialiseerd heeft in de psychiatrie.

Psycholoog: Een psycholoog heeft kennis over gedragingen, gevoelens en gedachten van mensen. Bij het onderzoeken van het psychische problemen kijkt een psycholoog naar het gedrag, de persoonlijkheid van de cliënt, het gezin waar de cliënt uit komt en zijn levensloop. Een psycholoog behandelt mensen door met hen te praten over hun problemen en hun oefeningen en opdrachten te geven. Een deel van de psychologen kan cognitieve (gedrags)therapie of andere psychotherapie geven. Een psycholoog kan geen medicijnen voorschrijven. Psychologen zijn werkzaam in instellingen voor geestelijke gezondheidszorg (ggz-instellingen) zoals een Riagg en kunnen een eigen praktijk hebben.

Psychotherapeut: Een psycholoog of een psychiater die een aanvullende opleiding tot psychotherapeut heeft gevolgd mag zich psychotherapeut noemen. De psychotherapeut geeft intensieve psychologische hulp, volgens psychotherapeutische methoden. Eén van die methoden is de cognitieve (gedrags)therapie. Psychotherapeuten werken bij ggz-instellingen en kunnen een eigen praktijk hebben.

(Sociaal psychiatrisch) verpleegkundige (SPV): Een SPV geeft steun, structuur en praktische adviezen aan mensen met een psychiatrische ziekte en hun naasten. Mensen met schizofrenie krijgen vaak de meeste hulp via een SPV. Sommige SPV-ers geven ook een lichte vorm van gedragstherapeutische hulpverlening voor lichte klachten. Hiervoor hebben ze dan een aanvullende opleiding gevolgd. Ze kunnen geen medicijnen voorschrijven, maar werken intensief samen met een psychiater die dit wel kan.
SPV-ers zijn meestal aan een ggz-instelling verbonden. Ze werken ook buiten de deur en kunnen u bijvoorbeeld thuis opzoeken. In crisisteams of (F)ACT teams zitten meestal ook SPV-ers.

Psychiatrisch verpleegkundige: Psychiatrisch verpleegkundigen werken bij een ggz instelling, meestal op een afdeling. Zij begeleiden u bij de dagelijkse bezigheden en zijn uw eerste aanspraakpunt.

Trajectbegeleider: Een trajectbegeleider ondersteunt cliënten die door psychische problemen hulp nodig hebben bij het zoeken van werk. Samen met de cliënt zoekt hij een passende betaalde werkplek of geschikt vrijwilligerswerk.

Casemanager/zorgconsulent: Een casemanager of zorgconsulent ziet erop toe dat de cliënt binnen en buiten de ggz de juiste vorm van zorg en ondersteuning krijgt. Casemanagers coördineren de zorg. Ze zorgen dat verschillende hulpverleners elkaar goed informeren. Ze letten op hoe het met de cliënt gaat en grijpen in als dat nodig is. Casemanagers stimuleren de cliënt en ondersteunen hem bij het zetten van de stappen die nodig zijn. 

Maatschappelijk werker: Bij het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) kunt u terecht voor hulp bij praktische problemen zoals financiële, werk- en woonproblemen of lastige formulieren. Een maatschappelijk werker biedt u adviesgesprekken bij problemen als stress, eenzaamheid, relatieproblemen, seksueel en huiselijk geweld en rouw. Als bij u echter het behandelen van een psychiatrische ziekte voorop staat, zullen ze u doorsturen naar een ggz-instelling. Het AMW kan u dan nog steeds helpen met de praktische problemen. Maatschappelijk werkers werken bij het Algemeen Maatschappelijk Werk (gemeentelijke instelling), maar ook in ggz-instellingen. U kunt direct contact opnemen met of binnenlopen bij een AMW-instantie bij u in de buurt. Hulp via AMW is gratis. Er is ook via internet hulp van het AMW beschikbaar in een aantal regio's.

Vaktherapeuten: Bij ggz-instellingen werken vaktherapeuten als muziektherapeuten, ergotherapeuten, creatieve therapeuten en psychomotore therapeuten. Zij geven therapieën die bij het dagprogramma horen.

Geestelijk verzorger: In de huidige wetgeving staat de gedachte centraal dat elke burger toegang moet hebben tot geestelijke verzorging die aansluit bij de eigen levensovertuiging. Dit geldt ook voor mensen die zorg krijgen van de ggz. De VGVZ is een landelijke beroepsvereniging voor alle geestelijk verzorgers, werkzaam in instellingen voor de gezondheidszorg in Nederland. De VGVZ kent zes sectoren: de katholieke, de protestantse, de humanistische, de joodse, de islamitische en de hindoesector. De ggz vormt een eigen werkveld binnen de VGVZ.
Meer informatie over de VGVZ

Hulpverlening voor anderstaligen

Er werken in Nederland steeds meer hulpverleners met een Turkse of Marokkaanse achtergrond die de Arabische, Turkse, Berber of Koerdische taal spreken. Misschien vindt u het prettiger om door hen behandeld te worden, omdat zij vaak uw taal spreken of uw levenswijze beter begrijpen. U kunt bij de zorgaanbieder vragen of u een hulpverlener kunt krijgen met een Turkse, Marokkaanse of Koerdische achtergrond. Ook als u juist geen hulpverlener met dezelfde achtergrond wilt, kunt u dat zeggen.
Soms hebben zorgaanbieders een Voorlichter Eigen Taal en Cultuur (VETC’er) in dienst. Een VETC’er geeft voorlichting in de eigen taal en cultuur over gezondheid, opvoeding en de gezondheidszorg in Nederland.

Specialistische hulpverlening: Terbeschikkingstelling (Tbs)

Een kwart van de mensen in een Tbs-klinieken heeft een ernstige psychiatrische stoornis waaronder schizofrenie. Vooral daders die delicten plegen onder invloed van psychotische stoornissen, zoals schizofrenie, worden relatief vaak als volledig ontoerekeningsvatbaar beoordeeld. Een groot deel van de mensen met schizofrenie zal na het verblijf in een tbs-instelling naar een andere psychiatrische instelling of beschermde woonvorm worden overgeplaatst, omdat een intensieve begeleiding, zorg en structuur nodig blijven. Klik hier voor een overzicht van alle instellingen die (een vorm van) forensisch psychiatrische zorg aanbieden.

Veel behandelvormen die geboden worden in de reguliere ggz, worden ook in Tbs-klinieken geboden, dat wil zeggen behandeling met medicijnen en psychosociale behandelingen. Een verschil is dat in de Tbs-klinieken meer therapieaanbod is op het gebied van agressiehantering.

Ypsilon heeft bovenregionale gespreksgroepen voor familieleden van mensen uit de forensische psychiatrie/gevangeniswezen en Tbs.

Familievertrouwenspersonen in de ggz

De LSFVP ondersteunt familie en naasten in de ggz. Zij hebben vaak veel vragen. Over het ziektebeeld, de behandeling en hoe ze het beste kunnen omgaan met de psychiatrische stoornis van hun dierbare. Over de regels van de ggz en hun rechten als familie of naaste. Maar ook over het stellen van grenzen en het oppakken van hun eigen leven. Onze familievertrouwenspersonen bieden informatie, advies en bemiddeling. Zo nodig verwijzen ze door naar organisaties die familie en naasten verder kunnen helpen.
De familievertrouwenspersoon is in dienst van de LSFVP en heeft een onafhankelijke positie. Meer informatie vindt u op de website van de LSFVP: www.lsfvp.nl 
U kunt ook bellen of mailen met de advies- en hulplijn van de LSFVP: 0900 333 2222
Zie ook de voorlichtingsfilm

Riagg

Regionale instelling voor Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.